Hai giờ sáng, mình ngồi giữa đống 60 cuộn giấy dán tường Hàn Quốc vừa bị một cửa hàng ở quận 7 hoàn lại, so từng mã với phiếu và thấy cả lô hàng đồng mã đều lệch màu so với catalogue. Điều này diễn ra đều như vắt chanh mỗi tháng, mà người mua lẻ thì hầu như không bao giờ nhìn thấy. Tôi làm kiểm kho ca tối được 3 năm ở một kho tổng giấy dán tường bên Bình Tân, nên chuyện nhận hàng, so lô và giải quyết hàng hoàn là việc thuộc của tôi mỗi đêm. Ai hỏi về giấy dán tường hàn quốc thì hãy nghe để rõ mấy câu chuyện ở bên kho này.
Một cuộn bị trả về trông thế nào khi nó về tới kho
Mỗi lần nhận lại hàng trả, việc trước hết là so tem lô hàng dán trên lõi cuộn với số lượng ghi trên hóa đơn. Tem thường bị rách một góc, đặc biệt hàng qua mấy chặng xe. Mình bóc đoạn keo quấn ngoài, lăn thử mép giấy xem có bị gãy không, rồi ngửi qua — keo mới thường có mùi keo nhẹ, keo cũ thì gắt hơn hay đã mất phần lớn mùi. Trong 3 năm, tôi chép lại sổ kho ba nguyên nhân hoàn nhiều nhất: thứ nhất là sai màu so với mẫu mua, hai là mép giấy bị hở keo khi tháo ra, thứ ba là khách đặt sai mã. Có lần một lô hàng mã HQ-217 bị hoàn đúng 2 lần trong một tháng, lần đầu 18 cuộn, lần hai 11 cuộn, cùng một shop. Mình bóc một cuộn ra so với cuộn còn nguyên niêm thì nhận ra màu sẫm hơn rõ cho dù cùng số in trên tem. Cảm lúc đó như cầm hai tờ tiền giống nhau mà tờ bị phai màu. Thật ra khách ít khi kiểm kỹ việc này khi dán lên tường, vì cuộn giấy trông ngoài y chang nhau.
Chung một mã hàng mà 2 đợt nhập về đã khác màu
Lệch màu giữa các lô cùng mã thật ra là chuyện bình thường trong sản xuất giấy dán tường, đặc biệt hàng nhập theo đợt từ nhà sản xuất Hàn. Mỗi đợt trộn màu, mẻ nguyên liệu khác nhau chút ít, máy chạy lệch vài độ thì ra tông khác ngay. Tôi hay dán thử hai cuộn kề nhau trên một tấm bìa trắng, soi lần lượt dưới đèn vàng rồi đèn trắng. Dưới đèn vàng, chênh lệch gần như biến mất, nhưng chuyển sang đèn trắng thì hiện ra liền. Đây là lý do mình luôn khuyên người mua xem hàng dưới ánh đèn trắng, đừng tin chỉ ánh đèn vàng ấm trong cửa hàng. Trong 6 tháng vừa rồi, mình đếm được 14 lô hàng bị ghi dấu lệch màu so với mẫu bảng mẫu, rơi vào khoảng 9% số lô nhập trong kỳ đó. Nếu bạn toan mua cả một phòng, nên hỏi nhân viên kho một câu đơn giản: “Lô này nhập đợt nào, có cùng lô với mẫu mình coi không?”. Chung lô thì yên tâm hơn, khác lô thì phải dán thử trước.
Cuộn giấy để kho lâu hay hé chuyện ở khúc keo
Mình từng bóc thử keo ở cuộn tồn kho hơn 8 tháng, kết quả chẳng đẹp gì: keo khô giòn, bóc ra nghe tiếng rẹt nhỏ, mép giấy bị trầy một đường mảnh. Dấu hiệu dễ nhận nhất là keo ngả màu vàng đậm hơn bình thường, bột giấy ở mép bị ẩm mềm ra. Cách kiểm nhanh của mình: dùng móng tay miết nhẹ trên mặt keo, nếu keo bong thành vụn nhỏ chứ không dính chắc thì coi như keo đã xuống lão hóa. Ngửi thêm là cách: keo tốt có mùi nhựa thoang thoảng, keo hỏng thì hơi chua hoặc mốc nhẹ. Trên tường trát cũ ở nhà thuê Sài Gòn, việc này tác động rõ nhất: tường ẩm sẵn, keo yếu thì vài tuần sau là bong góc giấy, dán lại lên cũng chẳng dính. Hàng tồn kho giá rẻ trong kho nhiều khi đúng là là cược: rẻ hơn mười–15% nhưng đổi lại là phải chấp nhận soi kỹ hơn. Cá nhân tôi thì nếu dán một bức tường nhỏ thì hàng tồn vẫn ổn, nhưng dán nguyên phòng thì đừng ham rẻ.
Chuyện mình thường nói với người quen trước khi họ xuống tiền ở bất kỳ kho nào
Mình luôn nhắc bạn bè bốn điều ngắn trước lúc họ mua: hàng này lô nào, nhập tháng nào, có cùng lô với mẫu đang xem không, và được bóc thử một đoạn không. Xem phiếu nhập là cách nhanh nhất để biết lô đó mới hay nằm kho lâu. Người kho thường sẵn phiếu nhập ghi ngày về rõ ràng, chỉ việc mình hỏi đúng câu. Mẹo nhỏ tôi thường mách: xin một đoạn mẫu dài chừng 20–30cm, dán thử lên mảng tường thật trước khi mua nguyên cuộn. Ngồi giữa kho với khách mấy năm, mình nhìn rõ một chuyện: giá rẻ chẳng phải lúc nào đều là mua hời, nhưng giá cao cũng chưa chắc đã là hàng mới. Cái quan trọng là mình biết hỏi đúng chỗ. Nếu bạn toan dán tường phòng mình, thử ghé một kho gần nhất, xin một đoạn mẫu và dán thử một đêm rồi hãy quyết — bạn sẽ thấy khác hẳn so với việc chỉ nhìn catalogue.